Studievaardigheden II: universaliteit en een idee tegen gamen

Toen ik gisteren het vorige artikel over je linker en rechter hersenhelft had geschreven en tot de conclusie was gekomen dat kinderen tegenwoordig moeten leren met hun rechter hersenhelft en daarom hun linker maar buiten school trainen met behulp van online games, stond ik zelf verbaasd. Jij misschien ook wel! Nog mooier vind ik het dat er klaarblijkelijk een uitmuntende reden is waarom kinderen en jongeren van tegenwoordig zóveel gamen! Ze zijn niet lui, maar moeten de hele dag verplicht op een tegennatuurlijke manier leren. Als je gamen wilt stoppen, moet het onderwijs drastisch veranderen! In dit tweede deel van mijn betoog leg ik hierover meer uit, want dat is toch iets wat men in het onderwijs en als ouders dient te weten. Het is alleen ontzettend moeilijk om de zaken weer logisch te maken zoals vroeger, omdat de rechter hersenhelft een enórme aantrekkingskracht heeft op veel mensen … Toch heeft de juist linker een prachtige boodschap!

 

Ieder beestje …

Ik herinner me dat ik verstrikt raakte in leerstrategieën, waar ik mijn specialisatie van gemaakt had, toen ik mijn talencentrum nog had en veel met volwassenen werkte. Sneu vond ik het dat veel mensen traumatische herinneringen hadden aan school en bang waren om een taaltraining bij mij te komen volgen. Bang, omdat ze nare leraren hadden gehad, die hen hadden gekleineerd als zijnde dom, omdat ze niet zo snel konden leren. Dus deed ik al mijn best om ook die mensen goed les te geven en ze te laten zien dat ze wél konden leren. Eén iemand was zó getraumatiseerd, dat ik de oefeningen uit zijn leerboek op een CD heb ingesproken. Weet je wat hierbij zo opvallend was? Dat het enige dat de meeste mensen nodig hadden, bemoediging was! Ik moest hun vertellen dat ze toch een baan hadden gekregen, een gezin en een goed leven hadden, ondanks dat ze het op school niet leuk hadden gehad. Dat je niet dom bent als je mavo hebt gedaan of vmbo. Ik heb mensen in de les gehad, die de lts niet eens hadden afgemaakt, maar wel directeur waren van een groot bedrijf. Mensen die de huishoudschool met moeite hadden voltooid, maar op latere leeftijd perfect Grieks hadden geleerd – een ontzettend ingewikkelde taal met heel veel grammatica.

Daarom pleit ik ook niet voor terugkeer naar hoe het vroegah was, maar naar normalisering van het onderwijs. Juist omdát leraren vaak zo naar doen tegen leerlingen die niet zo snel leren, is de huidige maatschappij waarin je alleen kunt meedoen als je een goed ontwikkelde rechter hersenhelft hebt, ontstaan. Eerlijk gezegd was het bij ons op school nooit zo dat leerlingen die niet goed mee konden, gekleineerd werden. Integendeel: ze werden gestimuleerd en kregen ook motoriekles of bijles. Ze werden in een aparte groep gezet, die niet ‘de langzame groep’ ofzo werd genoemd, maar ‘groep A’. De snelle groep was ‘groep B’, heel democratisch. Een meisje dat naar de mavo gegaan was, maar daar goede cijfers haalde, mocht al snel naar de havo. Maar ik denk dat ik daar geluk mee heb gehad, want ik hoor vreselijke dingen van anderen en heb ze ook meegemaakt in de jaren dat ik lerares was op de middelbare school. Dat is niet de bedoeling! In het onderwijs hoort ieder kind gelijk te zijn. Slimme leerders zijn leuk voor een docent, maar moeilijke leerders zijn een mooie uitdaging!

 

Leren is universeel!

Tegenwoordig gaat het onderwijs niet meer zozeer om het léren van nieuwe dingen, maar om te weten waar je informatie kunt halen. En áls je nieuwe dingen leert, dan moet het allemaal snel-snel in de stress. Kijk maar eens naar hoe het leren lezen gaat in groep 3! Binnen een paar maanden moeten kinderen op hoog niveau kunnen lezen en wie niet mee kan, moet onmiddellijk naar speciaal onderwijs. Ik werd er een keer boos om en kreeg direct een uitbrander van de bijlesjuf. Iets aannemen van een collega met 25 jaar onderwijservaring was er niet bij: het hele onderwijs is een kwestie van ego geworden en dat komt door die enorm uitgerolde rechter hersenhelft. Op de Vrije School leerde mijn oudste schrijven met zijn lichaam! Dat was nog eens onderwijs. Ik wou dat ze op andere vlakken ook zo leuk waren. De onderwijzer tekende kromme en rechte lijnen op het schoolplein met een krijtje en dan gingen de kinderen eroverheen lopen, rennen, springen en dansen. Daarna zette hij ze in de klas op het bord en mochten de kinderen eroverheen gaan met hun vinger. Daarna tekenden de kinderen ze op hun leitje na en tenslotte in het klein in hun schrift. Schrijven is immers een vaardigheid en dus een rechterhersenhelftaangelegenheid.

Bij rekenen leerden ze de Fibonaccispiraal: 1-2-4-8-16-32 … en ze leerden de logica in de tafels van vermenigvuldiging herkennen. Dat is begrijpend leren en dus linker hersenhelftwerk. Ook weer terecht, want rekenen is logisch denken. Snap je nu waarom kinderen tegenwoordig niet meer goed zijn in begrijpend lezen? Begrijpen wordt ze niet geleerd! De eerste jaren ging het leren wat langzamer dan op de meeste scholen, die daar steen en been over klaagden, maar wanneer de kinderen de basis goed hadden begrepen, raceten ze door de lesstof heen en kwamen ze in groep 8 gelijk uit met kinderen van andere scholen. Ik weet dat ik hevig geklaagd heb over de Vrije School in Wageningen, maar dat was omdat mijn zoon er zwaar mishandeld werd door een paar jongens die op speciaal onderwijs hoorden en een leerkracht die eigenlijk bijlesleraar was. Sowieso hoorde die niet op een school met zijn pedofiele neigingen, maar zelfs hij was ondanks alles een bevlogen leraar. De pure methodiek van de Vrije School heeft een heleboel goede kanten, die het hele onderwijs wat mij betreft zo over zou mogen nemen.

Weet je wat óók iets is wat bij de rechter hersenhelft hoort? Nu kom ik bij het verslavende deel ervan: het zinnetje dat tegenwoordig zo enorm en vogue is “Ieder z’n eigen waarheid”. Ieder kind leert op een andere manier en er moet passend onderwijs zijn. Dat wordt als iets goeds gezien, want de term ‘passend onderwijs voor iedereen’ klinkt heel plausibel. Maar het is er dus niet, want bijna alle leerkrachten kunnen maar op één manier lesgeven. Als kinderen daarmee niets kunnen, moeten ze maar naar bijles, blijven zitten of naar speciaal onderwijs. Docenten van nu zijn opgeleid in het rechterhersenhelftdenken en weten niet beter. Ook op de PABO en de lerarenopleiding mag je niet zelfstandig denken! Vooral hoogbegaafde leerlingen komen totaal niet tot hun recht in dit dwingende systeem, want IQ is een zaak van de linker hersenhelft en die moet op slot op school. Ik zei in mijn vorige artikel al: ik ben ook hoogbegaafd, maar op een moderne school zou ik op de basisschool al afhaken.

 

IQ oftewel de linker hersenhelft kun je trainen

Iemand die een hoog IQ heeft, bezit een goed ontwikkelde linker hersenhelft en zo zie je maar weer dat echt leerwerk bestaat uit begrijpen en dan leren. Niet uit het zelfstandig slecht geschreven teksten uit een lesboek lezen, ze op de een of andere manier uit je hoofd zien te leren, een toets erover maken en vergeten. Hoe raar is het dat jongens tegenwoordig geen motivatie meer hebben om te leren, als ze de ganse dag met zo’n zelfgebreide strenge juf moeten zitten, niet gewoon mogen leren zoals het hoort en gelijk pillen moeten nemen, als ze even druk doen. Het zijn kinderen en niet alleen dat: je keert hun hele werkelijkheid om met deze rare manier van niet-leren. Een onderwijzer of leraar voor de klas die op een boeiende manier de stof uitlegt, bespreekt en er interesse voor opwekt, moet je tegenwoordig met een lampje zoeken. Ik heb juffen het weekprogramma zien doornemen met de kinderen en daarna moesten ze maar zien dat ze daar in hun eentje doorheen kwamen. Zelfstandig leren heet dat dan en dat slaat nergens op. Alleen al omdat het abnormaal is om af te dwingen dat kinderen een bepaald programma volgen en ze daar vervolgens zelf doorheen laten ploegen.

 

School is zó leuk dat je er allergisch van wordt

In het systeem van de rechter hersenhelft wordt ervan uitgegaan dat leren leuk zou zijn en dat je moet méédoen. Genieten is een vaardigheid, waar je deze hersenhelft voor nodig hebt. Deze denkwijze past dus uitstekend in het plaatje. Maar leren is niet altijd leuk! Soms moet je dingen leren die moeilijk zijn, ontzettend saai en als je dan niet eens mag balen – want dan moet je onder de wolk zitten, hetgeen een moderne straf is – heb je geen uitlaatklep. Vooral jongens hebben dat nodig en die haken massaal af in een onderwijs, waar ze iedere ochtend zichzelf thuis moeten laten liggen om school te overleven. Letterlijk! Wij hadden vroeger geen schoolregels! Nooit van gehoord joh, regels op school! Als je je echt niet gedroeg, wist je het zelf wel en dan moest je eventjes nablijven of een klusje doen in de pauze. Niet naar de psychiater voor een pak Ritalin! Wij hadden een sloot naast onze school, waar af en toe kikkers of padden te zien waren. Dan kwam een groepje jongens er glunderend mee de klas in en was er een wedstrijdje onder de meisjes wie er stoer genoeg was om hem vast te durven pakken. Ter vergelijking met nu: op dierendag hadden mijn jongste en ik eens onze landschildpad meegenomen naar school. Gelijk raakte de juf in paniek en een paar kinderen gingen heel hard niezen. Ik moest gauw de klas uit met Broembroem.

Dierendag is dood. Het was op 4 oktober.

Niemand was allergisch toen, of bijna niemand dan. Er zijn natuurlijk meerdere redenen voor allergieën, waaronder erfelijkheid, maar dat omgedraaide leven waarbij je je op school de héle dag in een keurslijf aan regeltjes moet houden en je zelfs in de pauze geen stoom mag afblazen, legt een enorme druk op kinderen. Die kan heel gemakkelijk resulteren in een of meerdere allergieën. Afijn, daar heb ik veel over geschreven. Kijk maar rechts bij de veelgelezen artikelen of bij de categorie ‘gezondheid’ in het menu. Heel vaak heb ik meegemaakt dat een kind, van wie de ouders bij me kwamen omdat het niet goed kon leren of het anderszins moeilijk had op school, plotseling opleefde op een minder strenge school. Er zijn dus ook nu nog steeds scholen die rustiger aan doen met de kinderen en waar ze meer ruimte krijgen om zichzelf te zijn. Met “zichzelf zijn” bedoel ik dat ze niet zo idioot stil hoeven te zitten in de klas, want op de normale ouderwetse manier leren, dat mag nergens meer.

 

Natuurlijk leren

Ik denk dat sommige mensen me nu hard zullen vinden, maar een leerling die in het oude systeem zoals vroeger niet zo snel leert, heeft een minder goed ontwikkelde linker hersenhelft. Daar zet ik echter iets tegenover: je linker hersenhelft kun je trainen! Veel makkelijker dan de rechter. Dat doe je door te lezen, puzzels te maken en jawel: ook door te gamen met spellen waar je strategisch moet denken. Dáár zijn computers reuze handig voor, ook in de klas! Tegenwoordig wordt het stadium van lesstof begrijpen en leren overgeslagen. Er wordt gelijk mee geoefend. Maar de manier waarop iederéén beter zou leren, gaat als volgt:

  1. interesse opwekken voor het onderwerp, door bijvoorbeeld een voorwerp of een plaatje mee te nemen, een stuk uit de krant, iets op het bord te tekenen of iets dergelijks
  2. de stof klassikaal uitleggen
  3. vragen erover beantwoorden en in dat stadium kunnen snelle leerlingen alvast gaan leren
  4. oefeningen maken, wat een vaardigheid is en hier komt dus de rechter hersenhelft aan de beurt
  5. verdieping of iets anders wat leuk is om te leren voor snelle leerlingen
  6. nabespreken en eventueel nog eens uitleggen

 

 

Criminaliteit daalt door goed onderwijs

Het klinkt misschien best even raar, maar kinderen met een minder hoge intelligentie kunnen in het systeem van nu vaak beter scoren. Het begrijpen van lesstof is immers dat wat er moeilijk aan is en dat hoeft tegenwoordig niet meer. Ze stampen het in hun hoofd, leggen een test af en halen een diploma. Dit geldt óók voor aankomende leraren! Zelfs op de universiteit mag je niet meer zelfstandig nadenken voordat je ein-de-lijk bij je master bent aangekomen en zelfs dan nog is het beperkt. Intelligente kinderen met veel vragen komen eenvoudigweg niet meer aan bod in het moderne onderwijs, want die worden lastig gevonden. Leren is immers simpel? Gewoon je mond houden, niet zeuren en het boek uit je kop leren. Niks intellectueels meer an. Voor veel meisjes is dat heel aardig, maar zo hebben we wel nieuwe generaties gecreëerd, waarin er geen ouderwetse intellectuelen meer zijn. Mensen die in alle rust nieuwe dingen gaan onderzoeken, zonder anderen te volgen of na te doen. Onderzoek doen op de universiteit bestaat er letterlijk uit dat je eerst gaat bepalen wat je uitkomst moet zijn en dan net zolang gaat zitten fröbelen met theorieën – of stoffen als het om scheikunde gaat – totdat je je uitkomst hebt gekregen. Je mag het overal navragen als je me niet gelooft.

Nu heb ik nog iets wat veel mensen niet leuk zullen vinden om te horen: de rechter hersenhelft is een ontzéttende snob! De linker hersenhelft is bescheiden, maar de rechter is arrogant en denkt alles beter te weten dan een ander. Die luistert niet naar advies en doet niet aan zelfreflectie. Vroeger hoefde je dat niet te noemen, want toen was het vanzelfsprekend dat je jezelf in de spiegel bekeek om je gedrag te zien. Nú zijn daar hele lessen over van ‘hoe kom ik over?’. Ik heb er nog les in gegeven op het mbo en vond het toen al onbegrijpelijk. Met een goed getrainde linker hersenhelft dóé je niet zo snel rare dingen. Het trainen van deze hersenhelft via het onderwijs is dan ook dé manier om criminaliteit te verminderen. De rechter hersenhelft heeft geen respect voor anderen en plaatst zichzelf boven anderen. En die heeft wel de leiding over lichaamsbeweging, maar niet over gedrag. Dat geldt voor docenten, maar ook voor leerlingen!

Nog één ding over hoe je de linker hersenhelft ook nog kunt trainen. Via uitjes naar een museum, een mooi park, met een treinreis. Dat kan via school of met je ouders, maar óók via het buurthuis, dat we dan alsjeblieft geen wijkcentrum meer gaan noemen, okee? Gesubsidieerde uitjes voor kinderen na schooltijd of in het weekend: hartstikke leuk en zo krijgen ook kinderen die thuis niet intellectueel gestimuleerd worden of die het moeilijk hebben, de kans om beter te leren en te presteren op school. Ook al hebben ze dan een moeilijke of arme jeugd, dan kunnen ze zich later in het leven alsnog opwerken. Als er niet zó ontzettend veel geld meer hoeft naar allerlei managementlagen in het onderwijs, zoals PO- en VO-raden, duurbetaalde besturen, bijlesleraren en zorgcoördinatoren, kan dat geld gebruikt worden voor uitjes voor kinderen. In de praktijk leren is iets wat iedereen belangrijk vindt, maar waar nooit eens iemand aan toekomt. Ik werd zelfs eens uitgelachen, toen ik een groep buitenlandse mensen deels les wilde geven via de praktijk, door met de vrouwen te gaan handwerken en met de mannen te zagen, waarbij ze alle woorden en zinnen in het Nederlands leerden.

 

Discriminatie

Nog een allerlaatste onderwerp waar we óók korte metten mee kunnen maken, als we weer normaal gaan lesgeven, waarbij beide hersenhelften worden gebruikt. De linker om de lesstof te snappen en de rechter om ‘m te oefenen. Dat eeuwige gezeur van tegenwoordig over discriminatie, waarbij letterlijk iedereen wel een reden ziet om zichzelf gediscrimineerd te voelen. Dát, m’n lieve lezer, komt voort uit die onzinnige verering van de rechter hersenhelft en het vergeten van de linker. Zelfreflectie, humor en incasseringsvermogen bevinden zich links in de hersenen en die eigenschappen zijn nog maar aan een kleine bevolkingsgroep voorbehouden. Je mag gewoon niet eens meer praten over hoog- en laagopgeleiden zonder op je lazer te krijgen van mensen met een mbo-opleiding. Dat ís geen discriminatie, maar gewoon de waarheid en als jij óók een hoge opleiding wilt, help me dan maar mee om dit artikel en het voorgaande te verspreiden onder een groot publiek! Dan kunnen we het onderwijs weer goed maken en tegelijkertijd zorgen dat íedereen die dat wil, de kans krijgt om goed te kunnen leren. Niet meer zeuren over Zwarte Piet, want dat is ook geen discriminatie – de man draagt nota bene de kleding van de adel in de 15e eeuw! – en nog veel meer dingen zijn ook geen discriminatie.

Uiteraard hoort ook hier weer muziek bij! Ook weer iets uit de oude doos van de jaren ’70, toen de wereld nog wat normaler was dan nu. The Alan Parsons Project speelt What goes up … van het album Voyager voor je uit 1978.

 

 

 

 

© Sophia Vassiliou

 

Geef gerust een leuke reactie / Please feel free to give a nice reaction

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.