Voortgezet onderwijs kiezen

Ook in het voortgezet of middelbare onderwijs zijn verschillende takken van onderwijs. Montessori, Vrije School, Jenaplan … Ik ga er even met je doorheen vandaag. Ik vertel je wat de verschillende onderwijsvormen inhouden en dan mijn visie erop. Uiteraard is dat mijn mening, maar dat is wel de mening van iemand die bijna alle onderwijsvormen van dichtbij kent en zelf zowel docent als moeder is.

Puberen ...
Puberen …

Middelbaar onderwijs is zwaar met al dat huiswerk en die zware tassen. Toch vinden veel kinderen het beter dan de basisschool, omdat ze daar zo in de gaten worden gehouden. Alles op de basisschool moet pedagogisch zijn en als een kind iets anders reageert dan de meeste anderen, vinden leerkrachten al heel gauw dat dat kind naar een psychiater moet. De opluchting dat ze nu voor elk vak een andere leraar hebben en dus niet meer zo onder druk staan van één persoon, is groot bij veel kinderen! Toch is het niet echt gemakkelijk. Huiswerk maken is voor veel kinderen nieuw en ze moeten vaak ver reizen.

Hoe help je je kind door die middelbare school heen?
Standby zijn en interesse tonen zijn een heel belangrijk begin. Helpen of steunen met huiswerk, lunch klaarmaken, ’s ochtends mee opstaan en dat soort dingen. Het is een zware tijd voor ze met veel lesuren en huiswerk daarbij, in een best streng klimaat met te veel jongelui in een gebouw en overbelaste, niet altijd even kindvriendelijke docenten en ander personeel. Daarbij de puberteit met puistjes, groeistuipen, onzekerheid en allemaal euvels en heuvels. Steun ze maar en laat ze ook vrij wanneer ze dat aangeven. Hoezeer je ook ziet dat je kind het zwaar heeft, het is belangrijk dat je hem of haar vertrouwen geeft. Ook al kijk je stiekem even of alles wel goed gaat.

loesje-puberteitVeel ouders zien het moment waarop hun kinderen naar de middelbare school gaan, als het moment om (meer) te gaan werken. Persoonlijk vind ik dat je daar voorzichtig mee mag zijn. Juist op de middelbare school gebeurt er zoveel met je kinderen en is het heel erg nodig dat je er voor ze bent. Als je meer inkomen nodig hebt, ga dan thuis werken of in deeltijd. Het klinkt misschien vreemd, maar als je ruimte en tijd voor je kind hebt, gaat alles veel beter.

Naast reguliere scholen zijn er ook bijzondere middelbare scholen, zoals Montessori- en Daltonscholen. Montessori-onderwijs is heel creatief. Jongeren krijgen er beter kunstzinnig onderwijs en ook meer mogelijkheden om zich zelf in te bekwamen in alles wat met kunst, muziek en andere expressievormen te maken heeft. Wat ook anders is dan op reguliere scholen, is dat je tiener er zijn of haar huiswerk zelf moet plannen. Dat is iets wat bij jouw kind moet passen en het is goed daarbij stil te staan. Het onderwijsprogramma is verder hetzelfde als op alle andere scholen. Dat wat anders is, dat is de sfeer en het is belangrijk dat je tiener daarbij past.

Daltononderwijs is op een heel andere manier vrij. Op Daltonscholen krijgen leerlingen taken, die ze binnen een bepaalde tijd moeten afmaken. De planning daarvan is behoorlijk los: kinderen wordt geleerd zelf te plannen wanneer ze wat doen. En als ze iets willen organiseren, bijvoorbeeld een groot feest, is er heel veel mogelijk zolang ze zelf initiatieven nemen. Niet iedere tiener vindt het fijn om zoveel zelf te moeten organiseren. Maar als het je kind ligt, dan is het een goed idee om eens op een Daltonschool te gaan kijken.

Dan is er ook in het voortgezet onderwijs de Vrije School. Dit onderwijs verschilt erg van regulier onderwijs. De hele sfeer is anders. Alle lesbanken zijn van hout, er wordt heel veel aan creatieve expressie gedaan, leraren vertellen mooie verhalen in de klas en naast gym heeft je tiener er eurythmie, een bijzondere bewegingsvorm die nogal op een dans lijkt. Tegenwoordig wordt er meestal wel uit boeken gewerkt, net als op andere scholen, maar toen ik er lesgaf, mocht ik geen cd’s gebruiken in de Franse les: de kinderen moesten de uitspraak van mij als docent leren. Verder is er veel sociale coherentie op deze scholen, omdat veel leerlingen elkaar al vanaf de basisschool kennen en gehecht zijn aan elkaar. Nieuwe leerlingen worden daardoor vaak moeilijk geaccepteerd.

Scholen voor hoogbegaafden zijn er inmiddels plenty. Ik weet daar niet zoveel over, alleen uit verhalen van ouders of leraren. Het kan werken voor je tiener, maar ik vind eigenlijk dat het beter is om in een normale omgeving te passen. Later in hun verdere leven zullen jongeren dat toch ook moeten. Toch kan zo’n school een enorme verademing zijn, als je kind op een reguliere school geen ruimte krijgt om zich te ontplooien. Net als alle bijzondere scholen is ook onderwijs voor hoogbegaafden een keuze om af te wegen.

Middelbare scholen voor Natuurlijk Leren zijn er nog niet gesubsidieerd. Wat op die scholen (die particulier zijn) meestal gebeurt, is dat leerlingen Staatsexamens afleggen voor een aantal vakken. Ze krijgen begeleiding van bevoegde docenten en ze noemen zichzelf studenten, net als in het Engels. De docenten heten er begeleiders, net als op de basisschool. Ze helpen je kinderen alleen als die erom vragen. Anders moeten ze zelfstandig werken. Wel is er van alles mogelijk: leuke dingen organiseren bijvoorbeeld. In bepaalde gevallen, als je kind buiten het onderwijs is gevallen, kan dit een prachtige oplossing zijn. Maar ik moet heel eerlijk zeggen dat ik er onder normale omstandigheden niet voor zou kiezen, omdat ik het heel zwaar vind voor een kind om alles zo zelf te moeten doen.

Thuisonderwijs is ook mogelijk. Omdat het moment waarop je kind naar de middelbáre gaat, een nieuw moment is, zijn er mogelijkheden om thuisonderwijs te gaan geven. Het is nog altijd een zeer moeilijke procedure en ik vind dat terecht. Het nadeel van thuisonderwijs is dat je buiten de leerplichtwet valt en ook buiten de inspectie. Dat is misschien eventjes leuk, maar er hoort toch controle te zijn op onderwijs. Mijn eigen visie op thuisonderwijs is dat je dit alleen moet doen, als er echt geen andere opties meer zijn, als je bevoegd bent om onderwijs te verzorgen en echt de tijd en rust daarvoor hebt. En dan nog vind ik het beter om in ieder geval voor een aantal vakken een docent in te huren. Het is voor de overheid een onmogelijke taak om toezicht te houden op thuisonderwijs en dus moet je zelf voor de kwaliteit instaan.

Als laatste heb je de keuze tussen godsdienstig of openbaar onderwijs. Mijn persoonlijke visie daarop is dat ik openbaar onderwijs beter vind. Dat is omdat ik religie een persoonlijke zaak van gezinnen vind. Een dagopening op een religieuze school kan hartstikke gezellig zijn, maar ook ontzettend saai. En ik vind dat dat niet op een school thuishoort. Ik vind dat jongeren niet te veel geïndoctrineerd moeten worden op religieus gebied. Sommige religieuze scholen hebben daar echt een handje van. Daar krijg je onverdraagzame mensen van en dat moet je niet willen. Maar het is een persoonlijke afweging en soms is een christelijke school kwalitatief gewoon beter dan een openbare. Het onderwijs is verder gelijk.

 

Hier vind je mijn contactgegevens.

 

© Vassiliou Empowerment

 

Tags: voortgezet onderwijs, middelbaar onderwijs, welke school past bij mijn kind, tieners, pubers, jongeren