Nepnieuws: zoek de waarheid in een oerwoud van flauwekul

nepnieuws

Sorry, this entry is only available in Dutch For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Vanochtend vond ik een appje van een vriendin, waarin ze een artikel uit de NRC doorstuurde. Het ging over objectiviteit en waarheid en hoe daar tegenwoordig over gedacht wordt. Uiterst interessant, alleen al omdat weer eens pijnlijk duidelijk werd dat ik de krant gewoon niet lees, terwijl ik een abonnement heb. Maar ook inhoudelijk was het uiterst boeiend om te lezen hoe een journalist in dezelfde zin opkomt voor het vertellen van waarheid én beweert dat Poetin leugens vertelt. Ik zie in tegenstelling tot de auteur van dat artikel, die zegt dat waarheid in onze tijd wordt gezien als iets wat meerdere kanten kent, om me heen dat mensen juist wél de objectieve waarheid zoeken.

 

Nepnieuws: onderwerpen

Er is een enorme hype op het moment, die gaat om het ontzenuwen van zogenaamd nepnieuws. Nepnieuws wordt overigens ook wel ‘desinformatie’ genoemd. Meerdere kranten en andere media besteden daar grote aandacht aan, in een waarschijnlijk best eerlijk bedoelde poging om objectief nieuws van onzin te onderscheiden. Dat dat nog niet zo eenvoudig is, blijkt wel uit het feit dat iedereen elkaar naschrijft op dit vlak. Als je ‘nepnieuws’ bij Google intikt, krijg je de volgende lijst met websites.

Wat erg opvalt in al deze artikelen en programma’s of andere video’s over nepnieuws, is dat ze eigenlijk altijd gaan over een klein scala aan onderwerpen: vaccinatie, Poetin als dictator, leugenaar en manipulator van Trumps presidentscampagne, de opwarming van de aarde, 9/11 en de MH17. Daarbij valt eveneens op dat de lezer c.q. kijker in de corrigerende artikelen of video’s gedwongen wordt om een bepaalde visie aan te hangen. Hierbij gaat het om de volgende zaken:

  • Vaccinatie voor kleine kinderen is noodzakelijk en zou eigenlijk verplicht moeten zijn. Het is belachelijk dat sommige ouders hier niet voor kiezen.
  • Poetin is zonder discussie een dictator en een leugenaar. Hij heeft ‘bewezen’ Trumps verkiezingscampagne beïnvloed met behulp van trollen (nepaccounts op het internet).
  • De opwarming van de aarde wordt enkel en alleen veroorzaakt door het broeikaseffect, oftewel omdat wij mensen de aarde te veel vervuilen.
  • De implosie van de Twin Towers (World Trade Center) in New York op 11 september 2001 was een aanslag van Al Quaeda. De Amerikaanse overheid ontkent iedere betrokkenheid bij deze treurige gebeurtenis.
  • De MH17, vliegtuig dat van Amsterdam naar Kuala Lumpur vloog, is in het luchtruim boven Oekraïne neergehaald door het Russische leger.

Zelf heb ik bij al deze ‘waarheden’ mijn kanttekeningen. Met vaccinatie ben ik het uiteindelijk eens, maar dat is nadat ik er vorig jaar een langdurig en moeizaam onderzoek op heb losgelaten om feiten te achterhalen. Ik denk dat veel meer mensen tot dezelfde conclusie zouden komen, als open discussie over dit onderwerp mogelijk was, zonder dat tegenstanders gelijk als complotdenkers en imbecielen aan de kant werden gezet. Met andere woorden: c’est le ton qui fait la musique! Als je het belangrijk vindt dat mensen hun kindertjes vaccineren, wat toch best een barbaarse ingreep is, moet je daar wel goed vindbare en duidelijke informatie over geven. Alle voors en tegens moeten goed te vinden zijn. Enfin, dat zijn ze in mijn artikel hierboven.

Aan Vladimir Poetin heb ik vorig jaar zelfs twee artikelen gewijd, waarin ik helemaal heb uitgezocht hoe het zit met de waarheid over hem. Ik vind nog steeds dat ik dat toen goed genoeg heb gedaan, dus daar verwijs ik even naar terug hier en hier, voor als je mijn visie erop wilt hebben. En over de vraag of president Assad van Syrië een dictator is, vind je hier mijn gefundeerde mening. Omdat het een hardnekkig onderwerp is, zet ik hier nog eventjes een korte video neer. Daarin legt Poetin duidelijk aan een Amerikaanse expert op het gebied van hacken uit waarom het ontzettende onzin is dat ‘de Russen’ beschuldigd worden van het beïnvloeden van Donald Trumps presidentscampagne. Wat ik typerend vind, is Poetins uitspraak dat Trump en zijn medewerkers toch ook gewoon kunnen concluderen dat ze hun campagne in die zin goed hebben uitgevoerd, dat de meeste mensen op hem hebben gestemd. Hier is de video:

Gaan we verder naar het broeikaseffect. Ik heb altijd gedacht dat er ‘gewoon’ een nieuwe ijstijd aan zit te komen en heel eerlijk denk ik dat nog altijd stiekem. De bewijzen daarvoor vind ik ook overtuigender dan de bewijzen dat wij de aarde zelf opwarmen met ons gedrag. Ik denk dat de aarde daar te groot voor is. Toch heb ik er twee jaar geleden voor gekozen om te ondersteunen dat het verhaal wél waar is, omdat ik denk dat er alleen mogelijk iets wordt gedaan aan het milieu, als de mensen massaal denken dat wijzelf de aarde hebben opgewarmd met onze vervuilende fabrieken en uitlaatgassen. Dat kan allemaal een hoop milieuvriendelijker geregeld worden en ik ben van mening dat dat dringend moet gebeuren.

Wat 9/11 betreft is er gewoon een heleboel onzekerheid. Heel veel zaken kloppen niet of rammelen en het zou eerlijk zijn om alle feiten eens netjes naast elkaar te zetten en de leugens c.q. propaganda van bewegingen die de officiële versie wel en niet geloven, te ontzenuwen. Zo heb ik bijvoorbeeld eens een conciërge van dat gebouw zien en horen vertellen dat er die dag ladingen met explosieven het gebouw zijn binnengebracht. De manier waarop het gebouw implodeerde, zou ook niet geklopt hebben met het er invliegen van de twee vliegtuigen. Aan de andere kant zou ik het werkelijk barbaars vinden als iemand dit gepland had. Misschien nog wel erger dan erdoorheen vliegen, wat ik ook ongehoord en bruut vind. Ik denk dat als de overheid écht eerlijk hierover was, er allang duidelijkheid over zou zijn.

Over het ongeval in 2014 van de MH17 is Mark Rutte vooral degene die daarover draait. En wat ik ook raar vind, is dat de vluchten van deze lijndienst gewoon over Oekraïne bleven reizen, hoewel bekend was dat daar gevechten waren die zich ook wel eens in de lucht bevonden. Ik vind dat je dan een aanslag in de hand werkt en ergens had ik indertijd gelezen dat die route over Oekraïne heen sowieso niet zo logisch was. Maar de objectieve waarheid over deze treurige gebeurtenis ken ik net zo goed als iedereen niet!

 

Objectieve waarheid en taal

Wat ik wel weet … Mensen vinden het eng dat geen enkel medium de objectieve waarheid vertelt. Ze willen één krant lezen, één website bekijken en één tv-programma bekijken. Dan willen ze erop kunnen vertrouwen dat die de waarheid brengen. Dat is toch logisch? We zijn toch niet allemaal journalist? Het nadeel daarvan is echter wel dat al die kranten, websites en tv-programma’s zoveel mogelijk publiek willen trekken. Anders kunnen ze immers niet bestaan. Dan gaan ze iets vertellen wat populair is en nemen ze de waarheid met een vette zak zout. Ook zijn de meeste media politiek getint en beschrijven zij de feiten vaak vanuit hun eigen gezichtspunt.

Het is eigenlijk niet zo dat het nieuws tegenwoordig subjectiever wordt gebracht, maar dat de mensen er vroeger op vertrouwden dat hun partij of maatschappelijke zuil het bij het rechte eind had. Tegenwoordig willen mensen liever weten wat nou écht de feiten zijn.

Toen ik nog Franse letteren studeerde, volgde ik een afstudeercollege in sociolinguïstiek, waarin we onderzoek deden naar feiten en meningen in de media. Ik kan me er nog van herinneren dat onze hoogleraar de wijdverbreide mening aanhing dat je door middel van taal nooit een volkomen objectief bericht kunt weergeven. Daar was toen geen discussie over mogelijk – of misschien heb ik een college gemist – maar ik had daar toen al mijn twijfels over. Je kunt een boodschap soms op wel zeven verschillende manieren brengen, alleen al door een ander woord in de zin te benadrukken. Dat hadden we net bij een ander vak, fonologie, geconstateerd. Daar zitten ook objectieve – of neutrale – manieren tussen!

vobbeldje
vobbeldje

Vobbeldje: als je Koerdische vrijheidsvechters neerzet als ‘rebellen’ of ‘opstandelingen’, creëer je in één woord een massaopinie tégen deze mensen. Persoonlijk vind ik dat barbaars, want hun strijd bevindt zich op een afstand van minstens 5000 km van hier en niet iedereen heeft de tijd en het geld om zelf te gaan kijken hoe het daar is. Het woord ‘vrijheidsvechters’ is veel neutraler en ‘onafhankelijkheidsbeweging’ is zelfs 100% neutraal. Er wonen rond de 20 miljoen Koerden in Turkije en die hebben geen enkele vrijheid of kans in het leven. Ze mogen hun eigen taal niet spreken, geen culturele feesten houden en krijgen alleen een baan als ze ervan afzien ooit nog te zeggen dat ze Koerd zijn en dat zijn feiten.

Nog een paar feiten (ik kan het niet laten): deze mensen wonen verspreid over maar liefst vier verschillende landen, wat in de jaren ’20 van de 20e eeuw bewust zo is geregeld. Reden was dat de Engelsen, Russen en Fransen meer macht zouden hebben over het Midden-Oosten, als de Koerden geen enkele inbreng hadden. Ze hebben een eigen taal, cultuur en religie, maar zijn verplicht moslim te worden. Er wordt beweerd dat ze vier talen hebben en zelf niet weten welke de hoofdtaal is, wat niet waar is. Ik spreek een klein beetje Koerdisch en dat kan bijna iedere Koerd verstaan, wat niet geldt voor de andere talen en dialecten, die ze inderdaad ook kennen. Maar Nederland, dat ongeveer 1/10 van Koerdistan beslaat en wél een eigen staat heeft, kent ook meerdere talen en dialecten.

Ik keer even terug naar Nederland. Wat ik namelijk in hetzelfde artikel uit de NRC las (zie bovenaan), is dat NPO-baas Frans Klein besloten heeft om vet te bezuinigen op nieuwsprogramma’s. Hij is van mening dat dramaseries (lees: soaps) de werkelijkheid prima en eigentijds aangeven. Kijkers hebben zichzelf op Netflix opgesloten en kijken niet meer naar nieuwsprogramma’s op tv, zegt hij. Persoonlijk zou ik zeggen: verkoop je nieuwsprogramma’s dan aan Netflix. Dan hoef je gelijk niet meer te bezuinigen. En / of maak ze interessanter door meer mensen die echt iets te melden hebben, uit te nodigen. Als het publiek op Netflix series zit te kijken, kijken ze toch ook niet naar de series op tv! Maar ik ben niet de baas van NPO. Ik kan alleen maar mijn verwondering uiten over hoe moeilijk de waarheid vaak te vinden is tussen de flauwekul en de uiteenlopende meningen van iedereen.

 

© Vassiliou Empowerment

Geef gerust een leuke reactie / Please feel free to give a nice reaction

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.