Moslims, Sefardische joden en zigeuners

Moslims, Sefardische joden en zigeuners

Kennelijk is de geschiedenis van de Moren in Spanje nogal een knup om te ontwarren. Ik heb wel iets anders te doen dan alles uitzoeken en er zijn bovendien wel boeken over geschreven, die vertellen hoe het ongeveer was. Maar ik wil me er wel een beetje in mengen. Hiermee dan!

Je had dus in de Romeinse tijd een stuk land in het noorden van Marokko en een stuk van Noord-Algerije, dat Mauretanië heette. Mensen waren daar moslim, heel hoog ontwikkeld qua wetenschap, maar ook qua menselijke zaken zoals tolerantie en psychologische kennis. Ze hadden een hoge beschaving en op een gegeven moment in de 8e eeuw werden ze om hulp geroepen om in Zuid-Spanje nog weer wat andere boeven weg te jagen: de Visigothen waren dat en die waren al snel verdwenen – verslagen beter gezegd – toen de Moren erbij kwamen.

alhambra
Het Alhambra in Granada

Die werden vervolgens echter de baas en ze stichtten mooie steden, die ze prachtig inrichtten, bouwden openbare bibliotheken, zorgden dat veel kinderen onderwijs kregen en meer van dat soort dingen. Zelf waren ze moslims, maar nergens wordt iets verteld over dat ze probeerden de Spanjaarden te bekeren tot hun godsdienst. Alles ging in vrede en vriendschap. Zo wordt tenminste verteld. Van deze Moren is overigens de Hollandse Zwarte Piet afgeleid.

Maar ja, het land was en bleef toch wel van de Spanjaarden natuurlijk. Dus in de 15e eeuw moesten de Moren er weer eens van tussen en werd hun gevraagd te vertrekken of christelijk te worden. Een aantal van hen werd christelijk, anderen vertrokken richting wat we nu kennen als Marokko en Algerije. De rest wilde én blijven én moslim blijven en zo ging het de joden ook, die gevlucht waren voor het Ottomaanse Rijk in hun land. Ze mochten blijven, maar moesten christelijk worden. Zo niet, dan had je de Inquisitie, die er kennelijk niet alleen was voor afvallige christenen (protestanten), maar in de eerste plaats voor moslims en joden.

Stapels met wetenschappelijke boeken werden verbrand, enorme aantallen mensen werden verbrand en het was verschrikkelijk allemaal. Aan de ene kant begrijpelijk dat de koning en koningin (Fernando en Isabel) duidelijk waren, maar erg hard was het wel. Veel joden vluchtten naar het Ottomaanse Rijk en zijn sindsdien bekend als Sefardische joden. Ze maken een mengvorm van Andalusische, joodse en flamencomuziek en Klezmer (joodse muziek uit Oost-Europa), die tegenwoordig nog steeds erg geliefd is. De mensen uit Noord-Afrika kwamen ook vaak uit in het Ottomaanse Rijk dat Algerije nog net omvatte, maar Marokko niet.

De mensen die in Spanje bleven, gingen rondtrekken in plaats van zich ergens te vestigen op één plek. Ik vermoed dat ze dat deden in de hoop nog iets van hun godsdienst en gewoontes te kunnen redden. Geen echte zigeuners dus, maar ze werden wel zo genoemd. Dit waren de mensen met een enorm rijke innerlijke beschaving in Spanje en ik in ieder geval begrijp nu waarom deze mensen vaak nog islamitische muziek maken en soms zelfs in het Arabisch zingen.

lole-y-manuel
Lole y Manuel

Wist je trouwens dat veel van hen in de 20e eeuw in Catalonië woonden? Vandaar vluchtten ze in de jaren ’70 en ’80 voor generaal Franco naar Zuid-Frankrijk en zo ontdekte ik deze week dat onze welbekende Gipsy Kings uit Montpellier komen en dus Franstalig zijn. Heel bijzonder vond ik dat en ook sneu. Heel verdrietig voor deze prachtige mensen. De Camargue, waar Montpellier ligt, is een kaal land met een ruig klimaat. Ze hebben daar vast geen makkelijk leven. Ik hoop echt dat ze de waardering en het respect dat ze verdienen, heel gauw terugkrijgen, ook als ze géén artiest zijn.

Ik ben niet zo gek op Arabische muziek, alleen als die gemengd is met iets anders, bijvoorbeeld Grieks of Spaans. Anders vind ik het wat zwaar. Maar dit vind ik een mooi lied en ik hoop jij ook. Het is van Lole Montoya en Manuel Molina met een orkest. Het heet Anta oumri en is geschreven door de componist van Egyptische legende Oum Kaltsoum, Mohamed Abdel Wahab:

 

 

Misschien voor een keertje leuk om een paar websites waar ik geweest ben om me in te lezen voor dit artikel, te noemen. Meestal vergeet ik zulks. Het zijn er nog veel meer, maar deze heb ik toevallig nog openstaan. http://www.blackhistorystudies.com/resources/resources/15-facts-on-the-moors-in-spain/
en http://mvslim.com/this-is-what-happened-to-muslims-and-jews-after-the-fall-of-islamic-spain-in-1492/

 

 

© Sophia Vassiliou (2016)

 

Geef gerust een leuke reactie / Please feel free to give a nice reaction

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.