header
Eén van de grootste culturen ter wereld: de Koerden
Het Vanmeer, Noord-West Koerdistan

Eén van de grootste culturen ter wereld: de Koerden

Toen ik naar Griekenland verhuisde, ontdekte ik al gauw een heel bijzondere groep buitenlandse mensen, die hun studie in Thessaloniki deden: Koerden. Als kind had ik een stripboekje met verhalen van Disney, waar ook een verhaal van Karl May in stond en dat ging over Koerden. Verder had ik daar nog nooit van gehoord. Het waren ontzettend aardige mensen, dus ik wilde alles van ze weten. Ik heb zelfs hun taal een beetje geleerd, wat lang niet zo moeilijk was als zij zelf wel dachten. Het is Indo-Iraans, de oosterse tak van de Indo-Europese talen en als je in een aantal talen wat woorden kent, kun je heel wat Koerdische woorden zo uitrekenen.

Ik kwam erachter dat ze een heel bijzondere cultuur hebben. Eén van de eerste dingen die ik leerde, was dat Koerden heel gastronomisch ingesteld zijn: ze zijn gek op lekker eten en ze hebben ook heel veel vegetarische gerechten. Veel salades, veel thee met veel suiker en veel fruit. Logisch dat ze allemaal mooi slank zijn! Wat me ook gelijk opviel, was dat ze zo rustig waren en allemaal naar elkaar luisterden. Moet je bij ons Grieken om komen!  Als er een groep mensen op bezoek is, schreeuwt en lacht iedereen door elkaar heen en niemand verstaat elkaar. Maar de Koerden zijn hartstikke beschaafd en praten om de beurt die prachtige, statige taal van ze. Niet iedereen kan het heel goed praten, want vooral in de door Turkije en Syrië bezette delen van Koerdistan mogen Koerden hun taal tegenwoordig wel praten, maar zijn er geen Koerdische scholen. Mijn vrienden vertelden dat ze op school geslagen werden, omdat ze thuis natuurlijk geen Turks / Arabisch geleerd hadden. De meeste Koerden kunnen hun eigen taal daarom niet goed schrijven. Het feit dat hun officiële taalinstituut, waar de Koerdische taal weer Koerdisch gemaakt wordt en uitgebreid wordt met nieuwe woorden in onder andere moderne wetenschappen en technologie, in Parijs staat, zegt wat dit betreft genoeg. Hun geschiedenis gaat tot 10.000 jaar terug: rond 8.000 v.C. vestigden zich mensen permanent in de Koerdische gebieden, die eerst als nomaden hadden rondgetrokken. Ze hadden huizen, vee, weiden en huisraad, waar stukjes van teruggevonden zijn.

Bij de Koerden zijn de vrouwen min of meer gelijk aan een man. Ze hebben wel een andere rol, dus ouderwets in de keuken, maar dat is niet alleen omdat het moet. Ze vinden het ook gewoon leuk om lekker eten te maken en met een groep vriendinnen of familieleden in de keuken bezig te zijn. Het bijzondere hieraan is dat de Koerden de enigen zijn, bij wie dat werk in het huishouden niet als minderwaardig wordt gezien. En ik bedoelde niet te zeggen dat Koerdische vrouwen niet werken. Ze zijn heel modern! In de vele oorlogen om hun welverdiende vrijheid vechten de vrouwen gewoon mee en vooral op het platteland leren ze van jongs af aan al schieten. Koerdische mannen houden van een vrouw die haar mannetje staat! Het zijn vrolijke, gezellige mensen en wat ik ze toewens, is dat ze heel snel hun land terugkrijgen. Dat is zo moeilijk, omdat ze in de jaren tussen 1921 en 1927, toen de huidige staten in het Midden-Oosten toegewezen werden, hun land niet terugkregen en nu verdeeld zijn over maar liefst vier behoorlijk dictatoriale landen. In Iran genieten ze enige vrijheid, in Irak hebben ze een autonomisch gebied in het noorden dat trouwens lang niet alle Koerdische gebieden omvat en in Syrië en Turkije hebben ze nauwelijks rechten en worden ze hevig gediscrimineerd. Het is toch abnormaal dat zo’n groot land met 40 miljoen inwoners geen staat heeft? Hoe kun je dat ooit verdedigen tegen je kinderen en tegen wie ook?

kurdistan
De kaart van Koerdistan

Laat anderen maar zeggen dat het niet zo is: het is wél zo en hun gebieden zijn arm en onleefbaar. Turkije zeurt dan over de PKK, een vrijheidsstrijdende organisatie die inderdaad veel te veel terreur gebruikt, ook tegen hun eigen bevolking, maar vertel mij wat je moet doen als je geen enkel mensenrecht hebt? Als je volk altijd maar opgepakt wordt en in de gevangenis gemarteld om niets, als je je feesten niet mag vieren – het prachtige lentefeest Newroz -, je taal niet kunt leren en je geen werk krijgt, wat doe je dan? Als vechten met intelligentie via de pers en boeken niet lukt? Zelfs de zo vreedzame Mahatma Ghandi in India stond op een gegeven moment geweld toe, omdat de strijd om rechtvaardigheid oneerlijk was en ze zonder geweld de Engelsen geen millimeter uit hun land kregen. Dus waarom mogen de Koerden dat dan niet? Dat is hún land, hun taal, hun zeer bijzondere, aparte cultuur en hun yezidi-godsdienst, hun muziek die uniek is in de wereld en dat moeten ze terugkrijgen. Hun land is ongeveer zo groot als Frankrijk. Het probleem is dat er veel aardolie in de grond zit en dat het vruchtbare gebieden zijn, die de Turken, Syriërs, Irakezen en Perzen niet kwijt willen. Maar dan moeten ze goede zaken doen met de Koerden! Niet hun land bezetten en hun hele leven kapotmaken. De olie ligt op hun grondgebied en behoort hun toe, klaar.

Ik heb hier een stuk onvervalste Koerdische muziek voor je. Je zult er misschien even aan moeten wennen, want het klinkt heel anders dan welke andere muziek ook! Zanger is Ibrahim Keivo en hij heeft een geweldige stem, maar heel veel Koerden kunnen zo zingen, ook vrouwen. Hij heeft de Morgenland All Star Band bij zich en links zie ik Rony Barrak op de darbuca (trommeltje). Hij is de beste darbucaspeler ter wereld, zo heb ik begrepen. Rechts op de klarinet Kinan Azmeh en kijk die dansen eens! Ze treden op in Osnabrück, Duitsland.

 

 

 

 

© Sophia Vassiliou

 

Geef gerust een leuke reactie / Please feel free to give a nice reaction

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu