De basale ganglia en je motoriek

De basale ganglia en je motoriek

Ik geef het je te doen als je wilt uitvissen hoe het limbische systeem van de mens in elkaar zit en wat de basale ganglia doen. Eh ja, dat zijn dus onderdelen van je hersenen. Werkelijk waar, je krijgt gewoon een hartverzakking als je één poging waagt. Normaliter zou ik dit allemaal zo vanuit mijn intuïtie moeten weten, maar die werkt nog altijd niet goed en dus moet ik de wetenschap induiken. Dan de bovenwereld in en wat ik daar zie en meen te weten, vergelijken met wat er op universiteiten aan medische faculteiten wordt gedoceerd en wat er wordt uitgevist in onderzoeken. Op zich is dat nog niet zo erg en ik hou wel van wetenschap. Het is een staaltje mooi detectivewerk om alles op z’n plek te krijgen en de oplossing te vinden over hoe iets in je lichaam in elkaar steekt. Maar dat limbische systeem, dat is gewoon verschrikkelijk. Je blijkt er ook nog maar liefst twee stuks van te hebben, weet ik sinds vanmiddag – zucht!

Limbisch systeem
Je limbische systeem met in het midden je thalamus

Dan krijg je dus dit soort plaatjes, zoals hier rechts hè. En daar zit je dan met een puzzel voor je neus, want als je in de bovenwereld kijkt, zie je maar één limbisch systeem en dat met moeite. Toen ik vanmiddag nog eens een aanval deed op Google om nou eindelijk eens te begrijpen hoe het allemaal werkt, vond ik een filmpje erover van een hoogleraar ergens uit de VS. Wat bleek? Jawel, je hebt inderdáád twee limbische systemen! Eentje in je linker hersenhelft en eentje in je rechter hersenhelft. Of ín … erónderaan bungelend liever eigenlijk, want dit stuk hersenen bevindt zich direct onder de grote hersenen bovenop je hoofd. Zo tussen je oren ongeveer.

Wat er toen in mijn hoofd gebeurde, wil je niet weten. Een héleboel gedraai om hetzelfde verhaal dat ik al kende over wat dit limbische systeem allemaal doet, weer vanuit een totaal ander perspectief te bezien, gepaard gaand met een enorme hoop explosies. De kaboutertjes in mijn hoofd zijn al uren bezig om alle vuurwerkafval weer opgeruimd te krijgen. Bovendien klopt het wetenschappelijke verhaal, voorzover ik tot nu toe kan bekijken, niet geheel. Een paar dingetjes blijf ik anders zien en als ik daarop vaar, genezen de mensen. Dus dat moet ik toch blijven doen, al zei die aardige hoogleraar op het filmpje vandaag het net even anders.

Nu ga ik je geen college geven over wat het limbische systeem doet en hoe de basale ganglia werken. Alles wat op het plaatje geel, gifgroen, donkergroen, rood of bruin is, hoort bij de basale ganglia. Het is in feite een doorgeef-, beslis- en verwerksysteem, dat over je motoriek gaat. Het gaat zowel over onbewuste bewegingen als over bewuste en dus zit er ook een stuk bewustzijn in dit stukje hersenen. In het gebied van Wernicke zit een stuk bewustzijn, maar hier ook. Ik begrijp hieruit dat ieder stuk van je hersenen een stukje bewustzijn in zich draagt: bij motoriek gaat dat dan over bewegingen die je bewust maakt en waar je over nadenkt. Bij het plannen van je dag is alles wat op de automatische piloot gaat, onbewust en alles waar je over nadenkt, ook weer bewust en zo verder.

We hebben dus niet één stuk hersenen dat helemaal bewustzijn is, oftewel de plek waar jij aan het stuur van je vehikel zit. Dat doe je op een heleboel plekken. Maar als je onhandig bent of ook als je de ziekte van Parkinson hebt – bijvoorbeeld, dan moet (een deel van) de oplossing voor het motorische probleem gezocht worden in dit gedeelte van je hersenen. Op zich is het voor mij niet zo heel erg nodig om dit allemaal te weten, omdat ik het toch wel zie en het opschoon in een behandeling. Maar bij mijzelf kan ik er nu pas bijkomen, na tieneneenhalf jaar genezen en ik heb er nu eenmaal lol in om het uit te zoeken. De partner met wie ik werk, heeft een betere intuïtie dan ik en kijkt altijd met verbazing toe, wanneer hij mij begraven onder een stapel boeken en met 10 tabs vol websites en YouTubevideo’s ziet studeren. Iedere keer tussendoor weer even in de bovenwereld kijken om te zien of alles daar ook klopt …

Momenteel ben ik bezig om de medische woordenschat die ik heb opgedaan in de afgelopen jaren ook in het Grieks op peil te krijgen. Bladzijden vol met Griekse woorden plus vertaling in het Engels én Nederlands zit ik in mijn notitieboekje te kalken en dan te oefenen. Je geheugen wordt voor het grootste deel geregeld door je limbische systeem en als je basale ganglia niet op orde zijn – zoals bij mij het geval is, kun je onder veel andere de ziekte van Alzheimer krijgen. Dat proces van geheugenaftakeling kun je, totdat je het door mij kunt laten omkeren, redelijk afremmen door echt boeken vol met sudoku’s en doorlopers te maken, wiskundesommen in het Koreaans en medische terminologie in het Grieks te leren. Of door de relativiteitstheorie van Einstein te proberen te begrijpen. Hiërogliefenschrift leren schrijven en van die vreselijke puzzels met 10.000 stukjes maken enzo.

Ik weet wel dat je me nu een akelig mens vindt, maar ook je intuïtie werkt beter als je parate kennis hebt. Als ik niets weet over een bepaald lichaamsdeel en ik geef daar een behandeling, dan haal ik er minder rommel uit dan wanneer ik er wél iets over weet. Kennis is macht! Mijn schoolagenda van vroeger had daar ‘… maar kennissen zijn machtiger’ aan toegevoegd, maar het is toch waar.

 

 

 

© Sophia Vassiliou

 

Geef gerust een leuke reactie / Please feel free to give a nice reaction

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Sluit Menu
%d bloggers liken dit: