Voortgezet onderwijs kiezen

Ook in het voortgezet of middelbare onderwijs zijn verschillende takken van onderwijs. Montessori, Vrije School, Jenaplan … Ik ga er even met je doorheen vandaag. Ik vertel je wat de verschillende onderwijsvormen inhouden en dan mijn visie erop. Uiteraard is dat mijn mening, maar dat is wel de mening van iemand die bijna alle onderwijsvormen van dichtbij kent en zelf zowel docent als moeder is.

Puberen ...
Puberen …

Middelbaar onderwijs is zwaar met al dat huiswerk en die zware tassen. Toch vinden veel kinderen het beter dan de basisschool, omdat ze daar zo in de gaten worden gehouden. Alles op de basisschool moet pedagogisch zijn en als een kind iets anders reageert dan de meeste anderen, vinden leerkrachten al heel gauw dat dat kind naar een psychiater moet. De opluchting dat ze nu voor elk vak een andere leraar hebben en dus niet meer zo onder druk staan van één persoon, is groot bij veel kinderen! Toch is het niet echt gemakkelijk. Huiswerk maken is voor veel kinderen nieuw en ze moeten vaak ver reizen.

Hoe help je je kind door die middelbare school heen? Nou, ik geloof dat interesse tonen een heel belangrijk begin is. Helpen of steunen met huiswerk, lunch klaarmaken, ’s ochtends mee opstaan en dat soort dingen kunnen je kind de moed geven om blij naar school te gaan. Het is een zware tijd voor ze met veel lesuren en huiswerk daarbij, in een best streng klimaat met te veel kinderen in een gebouw en overbelaste, niet altijd even kindvriendelijke docenten en ander personeel. Daarbij de puberteit met puistjes, groeistuipen, onzekerheid en allemaal euvels en heuvels. Steun ze maar en laat ze ook vrij wanneer ze dat aangeven. Hoezeer je ook ziet dat je kind het zwaar heeft, het is belangrijk dat je hem of haar vertrouwen geeft. Dat hij of zij niet in zeven sloten tegelijk loopt.

loesje-puberteitVeel ouders zien het moment waarop hun kinderen naar de middelbare school gaan, als het moment om (meer) te gaan werken. Persoonlijk vind ik dat je daar voorzichtig mee mag zijn. Juist op de middelbare school gebeurt er zoveel met je kinderen en is het heel erg nodig dat je er voor ze bent. Als je meer inkomen nodig hebt, ga dan thuis werken of in deeltijd. Het klinkt misschien vreemd, maar als je ruimte en tijd voor je kind hebt, gaat alles veel beter.

Naast reguliere scholen zijn er ook bijzondere middelbare scholen, zoals Montessori- en Daltonscholen. In mijn tijd als lerares heb ik ooit op een Montessorischool in Wageningen lesgegeven. Die vond ik ontzettend rommelig.  Maar we gingen als docenten kijken op een Montessorischool in Nijmegen en die vond ik heel goed! Overal waren gezellige hoekjes waar leerlingen konden studeren en er hing een rustige en creatieve sfeer. Ook heb ik eens mogen kijken op een Daltonschool in Almere. Ik zou zo nooit les kunnen geven, dacht ik toen, want je moest als lerares voor alle leerlingen steeds allerlei prestaties die ze hadden volbracht, aftekenen en ondertussen overzicht houden. Maar de lerares bij wie ik in de klas mocht kijken, deed dat met groot gemak. Ze kende al haar leerlingen goed. Op Daltonscholen krijgen leerlingen taken, die ze binnen een bepaalde tijd moeten afmaken. De planning daarvan is behoorlijk los: kinderen wordt geleerd zelf te plannen wanneer ze wat doen. En als ze iets wilden organiseren, bijvoorbeeld een groot feest, was er heel veel mogelijk zolang ze zelf initiatieven namen, dat vond ik heel positief. Maar wel zwaar om zoveel zelf te moeten doen!

Dan is er ook in het voortgezet onderwijs de Vrije School. Omdat alle kennis direct vanuit de docent moet komen, mocht ik daar als taaldocent geen geluidsfragmenten gebruiken in de les! Dat vond ik heel erg jammer, maar ik geloof dat deze dingen nu wel veranderd zijn. Verder was er veel sociale coherentie, omdat veel leerlingen elkaar al vanaf de basisschool kenden en zeer gehecht waren aan elkaar. Nieuwe leerlingen werden daardoor amper geaccepteerd. Wat ik wél geweldig vond, was de creativiteit van de docenten. Die gebruikten bijna geen lesmethoden en maakten de meeste materialen zelf. Chapeau! Ze vertelden ook prachtige verhalen aan de leerlingen, die dan ademloos zaten te luisteren.

Scholen voor hoogbegaafden zijn er inmiddels plenty. Ik weet daar niet zoveel over, alleen uit verhalen van ouders of leraren. Wat ik ervan vind, is dat het kan werken voor je kind. Maar ik vind eigenlijk dat het voor een kind beter is om in een normale omgeving te passen. Later in hun verdere leven zullen kinderen dat toch ook moeten. Zelf ben ik ook hoogbegaafd en ik had het geweldig gevonden om niet altijd zo tegengehouden te worden. Maar naar een speciale school met alleen slimme kinderen had ik ook niet gewild. Toch kan zo’n school een enorme verademing zijn, als je kind op een reguliere school geen ruimte krijgt om zich te ontplooien.

Middelbare scholen voor Natuurlijk Leren zijn er nog niet gesubsidieerd. Wat op die scholen (die particulier zijn) meestal gebeurt, is dat leerlingen Staatsexamens afleggen voor een aantal vakken. Ze krijgen begeleiding van bevoegde docenten en ze noemen zichzelf studenten, net als in het Engels. Ik geloof dat de docenten er begeleiders heten, net als op de basisschool. Ze helpen je kind alleen als het erom vraagt. Anders moet het zelfstandig werken. Wel is er van alles mogelijk: leuke dingen organiseren bijvoorbeeld. In bepaalde gevallen, als je kind buiten het onderwijs is gevallen, kan dit een prachtige oplossing zijn. Maar ik moet heel eerlijk zeggen dat ik er onder normale omstandigheden niet voor zou kiezen, omdat ik het heel zwaar vind voor een kind om alles zo zelf te moeten doen.

Thuisonderwijs is ook mogelijk. Omdat het moment waarop je kind naar de middelbáre gaat, een nieuw moment is, zijn er mogelijkheden om thuisonderwijs te gaan geven. Het is nog altijd een zeer moeilijke procedure en ik vind dat terecht. Het nadeel van thuisonderwijs is dat je buiten de leerplichtwet valt en ook buiten de inspectie. Dat is misschien eventjes leuk, maar er hoort toch controle te zijn op onderwijs Ook op thuisonderwijs. Mijn eigen visie op thuisonderwijs is dat je dit alleen moet doen, als er echt geen andere opties meer zijn, als je bevoegd bent om onderwijs te verzorgen en echt de tijd en rust daarvoor hebt. En dan nog vind ik het beter om in ieder geval voor een aantal vakken een docent in te huren. Het is voor de overheid een onmogelijke taak om toezicht te houden op thuisonderwijs.

Als laatste heb je de keuze tussen godsdienstig of openbaar onderwijs. Mijn persoonlijke visie daarop is dat ik openbaar onderwijs beter vind. Dat is omdat ik religie een persoonlijke zaak van gezinnen vind. Een dagopening op een religieuze school kan hartstikke gezellig zijn, maar ook ontzettend saai. En ik vind dat dat niet op een school thuishoort. Maak er dan een kringgesprek van! Ik vind dat kinderen niet te veel geïndoctrineerd moeten worden op religieus gebied. Sommige religieuze scholen hebben daar echt een handje van. Daar krijg je onverdraagzame mensen van en dat moet je niet willen.

 

©Sophia Vassiliou 2016 – 2017

Twitter   –   Facebook   –   LinkedIn

Dit bericht mag vrijelijk gekopieerd worden, inclusief afbeeldingen, die vrij van copyright zijn, op voorwaarde dat mijn naam en een werkende link naar mijn weblog en website aanwezig zijn.

 

Tags: voortgezet onderwijs, middelbaar onderwijs, nieuwetijdskinderen