Bewust leren met behulp van je gehele hersenpan

Sinds de ontdekking van het onbewuste door Sigmund Freud en Carl Gustav Jung zijn er methoden waarmee je gemakkelijker een taal kunt leren. Naast het leren uit boeken en van cd’s kun je ook je onbewuste voor je laten werken. Wat je dan in feite doet, is zowel je hele linker als je hele rechter hersenhelft voor de kar spannen.

Je bent geneigd te denken dat je behoorlijk goed weet wat je doet, maar eigenlijk doe je de meeste dingen in je leven onbewust. Het bewuste deel van je hersenen bevindt zich vlak achter je voorhoofd en draagt de naam ‘frontale kwab’. Je gebruikt dit hersendeel alleen wanneer je iets doet wat afwijkt van je gewoonten en je dus moet nadenken. Toen ik bijvoorbeeld een paar weken geleden mijn nieuwe laptop in gebruik nam, had ik daar even mijn verstand bij nodig en gebruikte ik dus mijn frontale kwab. Maar hoe vaak doe je dit soort
dingen eigenlijk? Uit onderzoek blijkt dat je je frontale kwab weinig gebruikt en dat kan best anders. Op de website van de Hersenstichting kun je een goed idee krijgen van hoe de hersenen eruit zien en welk deel welke werking heeft. Je frontale kwab hoort bij je linker hersenhelft.

Sinds ik heb ontdekt dat ik mijn eigen leven beter kan richten naar hoe ik het wil hebben door die frontale kwab meer te gaan gebruiken, doe ik meer dingen bewust. Zo denk ik bijvoorbeeld iedere dag wel een paar keer aan de dingen waarvoor ik dankbaar ben. Dat helpt om de moed erin te houden en om betere ideeën in mijn hoofd te vormen om de boel op te lossen. Wanneer ik niet weet hoe ik een probleem moet oplossen, laat ik het los. In feite laat ik mijn probleem dan oplossen door mijn onbewuste en daarmee bedoel ik mijn héle hersenpan.

Samenwerking tussen de linker en rechter hersenhelft, de frontaalkwab en de hersenstam

Je hersenen bestaan globaal gezien uit vier delen: het onder- en het bovenbewuste en daarnaast je linker en je rechter hersenhelft. Eigenlijk zijn het twee delen, want je frontaalkwab hoort bij je linker en je hersenstam hoort bij je rechter hersenhelft. Daarmee hoort je bewuste hersendeel bij je linkerkant, die voor logisch denken en analyseren staat en je onbewuste deel bij de rechter, die staat voor kunstzinnigheid en gevoel, maar ook voor het genereren van ideeën.

Het onderbewuste is een plek gesitueerd vlak boven je nek, die de naam ‘hersenstam’  of ook wel ‘reptielenbrein’ draagt en waarmee je je vaste gewoonten uitvoert. Helemaal niets mis mee, want veel gewoonten zijn heel handig! Het onderbewuste is tevens de plek waarmee je herinneringen ophaalt. Wanneer je nieuwe kennis opdoet, vormt zich een idee in je rechter hersenhelft. Dat wordt daarna op realiteitszin gecheckt door je linker helft. Het bovenbewuste is bijna hetzelfde, maar terwijl het onderbewuste het gevoel geeft dat we ‘erin zakken’, is dit een soort verlichte plek. Het is gewoon je rechter hersenhelft. Daar komen intuïties vandaan, inspiratie en voorgevoelens. Als je bijvoorbeeld gaat solliciteren en van tevoren al ‘weet’ dat je de baan krijgt, of als de telefoon gaat en je al weet wie er aan de lijn is. Over deze ‘verlichte’ momenten wil ik het graag met je hebben.

Wat hebben we de laatste honderd jaar gedacht? Het onbewuste is niet privé! Het is een openbare kennisbron en iedereen kan eruit putten. Alle kennis van alle mensen samen uit alle tijden ligt hier opgeslagen; een soort supercomputer dus. Dit is helemaal fout. Geef maar eens wat meer krediet aan jezelf, want … die Grote Supercomputer dat is je allereigenste, bovenstebeste rechter hersenhelft. Het is zijn werk om ideeën aan te maken en dat doet hij dus. Als je hem goed voedt, maakt hij steeds betere plannen. Hij houdt van avocado’s en van dadels. Van rietsuiker en van honing ook.

Als je een nieuwe taal aan het leren bent, is je hele hersenpan aan het werk. Het is niet waar dat er kennis aanwezig is in de een of andere ‘bron’ ofzo en dat je die wel even kunt kopiëren of zelfs pakken. Nee, je bent zélf die knappe bron.

Je vraag is nu vast en zeker: waarom gaat leren dan zo moeilijk? Wel, als kind had je meer vertrouwen in je eigen kunnen. Je dééd dingen gewoon en dan lukten ze meestal wel. Dit vertrouwen werd steeds minder toen je naar school ging en uit boeken moest leren. Ik bedoel niet te zeggen dat leren uit boeken slecht is, integendeel. Ik hou ontzettend veel van boeken. Alleen heb je als kind geleerd om je vertrouwen in je eigen kunnen te verbreken, simpelweg omdat onze leraren zich ook niet meer bewust waren van hoe het werkt daarboven in die hersenpan van ze.

Het Ministerie van Onderwijs wilde dat alle kinderen hetzelfde zouden leren, ongeacht of ze nou in een dorpje in Zeeland woonden of in de stad Groningen. Sterker nog: over de hele planeet probeerde men dit voor elkaar te krijgen. Dat ging niet – vonden de beleidsmakers – door op je vertrouwen te blijven werken. Nee, het ministerie moest weten wat de kinderen wisten, want dat moest gestandaardiseerd worden. Als je de mulo had gedaan, dan kon je aanstaande werkgever er donder op zeggen dat je bijvoorbeeld kon boekhouden in vier talen.

De controle over wat je weet, die bevindt zich in je linker hersenhelft. Dat is net als de rechter een gewéldig stuk gereedschap! Hij controleert al die doldwaze ideeën van de andere kant, die je bewust met behulp van je voorhoofdskwab of onbewust via je hersenstam hebt opgedaan. In feite is door het onderwijs de manier van leren van kinderen omgedraaid: het gaat niet op de natuurlijke wijze door een idee op te doen en dat uit te werken, maar door dat idee uit een boek te halen en dan uit je hoofd te leren. Zelf was ik daar heel goed in, maar dat geldt lang niet voor iedereen. Het lesprogramma op scholen is door deze manier van werken niet afgestemd op de leeftijd van de kinderen en brengt ze daardoor steeds verder bij zichzelf weg. Dat zou anders moeten, maar daarover schrijf ik ergens anders.

Als we nu eens kijkt naar hoe kinderen taal leren, dan zie je dat dat hun heel gemakkelijk afgaat: ze absorberen enorme hoeveelheden kennis zonder zich daarvan bewust te zijn. Moeiteloos. De laatste jaren kwamen er nieuwe scholen op: Iederwijs of scholen voor Natuurlijk Leren. Daar blijven kinderen de verbinding met de onbewuste bron houden en bepalen ze zelf wat ze leren en hoe ze dat doen. Deze kinderen leren in sommige gevallen zeker niet minder dan de kinderen op gangbare scholen, maar ze weten vaak andere, praktische dingen. Het is alleen zo jammer dat men op deze scholen niet geïnteresseerd is in kennis over hoe die hersenen nou echt werken, zodat ze niet alleen alles bij de kinderen kunnen blijven neerleggen, maar ook gerichte input kunnen geven en een beetje sturen wat voor kennis ze meekrijgen. Dit soort scholen is daardoor even razend populair geweest, maar had niet bijster veel succes, waardoor ze nu hard aan het afnemen zijn. Men is druk op zoek naar alternatieven, maar die zijn er niet echt.

Als volwassene heb je deze verbinding allang afgesloten en ze gaat alleen nog open op bepaalde momenten, wanneer je een intuïtie krijgt over hoe je een probleem waarmee je rondloopt, kunt oplossen. Om de verbinding weer helemaal open te krijgen, heb je die voeding nodig die ik hierboven noemde en kun je ermee oefenen.

Gelukkig kun je ook op veel eenvoudiger wijze je rechter hersenhelft en ook je hersenstam inzetten. Als je bijvoorbeeld een nieuwe taal leert, kun je iets doen om die op onbewuste manier meer en sneller machtig te worden: naar radioprogramma’s luisteren in de taal die je leert, of zelfs naar muziek of de CD van je lesmethode. Als je die zo zacht zet dat je niet kunt verstaan wat er gezegd wordt, komt de taal via de achterdeur binnen en weet je opeens dingen die je niet geleerd had uit je boek. Of het leren gaat gemakkelijker. Als je wilt dat het snel gaat, moet je die goeie ouwe radio het hele etmaal aanlaten, maar dat is hoogstwaarschijnlijk een beetje lastig. Toch zal het ook al helpen als je dit in de auto doet of tijdens het koken etcetera.

Je moet de radio zo zacht zetten dat je wel hoort dat er gepraat wordt, maar dat je niet kunt verstaan wat er gezegd wordt. Gewoon geklets op de radio werkt het allerbeste! Zet Radio 1 maar aan (als je Nederlands wilt leren) en laat ze maar ouwehoeren over koekjes bakken, over kunst en over fietsen repareren. Het maakt niet uit. Zachtjes muziek aanzetten helpt voor je kunstzinnige gaven.

Iets wat in het algemeen helpt bij het leren van wat dan ook, is oefenen met je intuïtie. Als de telefoon gaat, probeer dan eens te raden wie er aan de lijn zou kunnen zijn. Of als je niet weet wat je moet doen in een bepaalde situatie en je kunt kiezen uit twee dingen (moet ik bij mijn oude baan blijven of deze nieuwe baan accepteren?), kun je jezelf de vraag stellen welke keuze het beste zal zijn. Je visualiseert de keuzes als een soort kruising. Als je je op de kruising
concentreert, zal één ervan onduidelijk en zwart-wit worden, terwijl de andere steeds kleuriger en duidelijker wordt. De laatste is de keuze die je waarschijnlijk de beste resultaten zal brengen. Laat daarna wel even je logica – dus je linker hersenhelft samen met je frontaalkwab – bekijken of dat wat je zag, ook inderdaad klopt. Denk er even over na voordat je grote keuzes gaat maken in je leven, gebaseerd op een simpele oefening!

Ik heb er nog één voor je: als je heel veel input in je leven hebt, komt er veel meer uit je. Dus met andere woorden als je veel dingen ervaart, veel meemaakt, veel hoort en leest, dan krijg je betere ideeën. Dan gaat ook je logica harder aan de gang om van alles te leren. Die linker hersenhelft houdt overigens van cacao en van bananen. Ook houdt hij best van ginkgo (biloba).

neuronetwerken

Als je je frontale kwab veel gebruikt door bewust te leven en na te denken bij wat je doet, maken je hersencellen nieuwe verbindingen aan met elkaar. Neuronetwerken worden die genoemd. Het zijn kennisnetwerken: een specialisatie op een bepaald gebied. Bijvoorbeeld over tuinieren, over verkooptechnieken, over hoe je een auto repareert of over de werking van je hersenen. Zo leer je gemakkelijker en wordt je geheugen ook beter.

Je ziet dat je dus je beide hersenhelften zelf aan het werk kunt laten. Je voedt je linker hersenhelft door kritisch uit te zoeken wat je wilt in je leven en je rechter door te visualiseren. Daardoor gaan ze ook beter samenwerken.

Meer weten? Dit zijn mijn bronnen:

  • de Hersenstichting: www.hersenstichting.nl. Hier kun je veel informatie vinden over de werking van de hersenen.
  • het boek What the bleep do we know? (ook in het Nederlands) door William Arntz, Betsy Chasse en Mark Vicente
  • Een boek van de Franse schrijver Albert Camus, dat ik ooit las. Ik geloof
    L’ étranger.
  • Carl Gustav Jung, Herinneringen, dromen, gedachten. Een autobiografie 1976, uitgeverij Lemniscaat Rotterdam.
  • mijn eigen onderzoek en dat wat ik zie tijdens healings.

© Parnassós Training & Advies 2007 / ©Sophia Vassiliou 2007

Twitter   –   Facebook   –   LinkedIn

Dit bericht mag vrijelijk gekopieerd worden, inclusief afbeeldingen, die vrij van copyright zijn, op voorwaarde dat mijn naam en een werkende link naar mijn weblog en website aanwezig zijn.

Tags: hersenen, werking hersenen, het onbewuste, frontaalkwab, linker hersenhelft, rechter hersenhelft, hersenstam